تفاوت بازرس قانونی و حسابرسی صورت‌های مالی

پاسخ مستقیم

بازرس قانونی رکنی واجب در شرکت‌های سهامی است که مجمع عمومی طبق ماده ۱۴۴ لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت او را انتخاب می‌کند و وظایفش همان قانون تعیین کرده است. حسابرسی صورت‌های مالی را یک مؤسسه حسابرسی بر اساس استانداردهای حسابرسی انجام می‌دهد و کارفرما با قرارداد انتخابش می‌کند. بازرس قانونی به سهامداران گزارش می‌دهد و حسابرسی صورت‌های مالی به کارفرما.

بازرس قانونی و حسابرس صورت‌های مالی هر دو به صحت اطلاعات مالی شرکت می‌رسند، ولی مبدا، الزام، استاندارد و مخاطب گزارش آن‌ها متفاوت است.

جدول مقایسه

معیاربازرس قانونیحسابرسی صورت‌های مالی
نحوه انتخابمجمع عمومی عادی (الزامی در شرکت سهامی)کارفرما با قرارداد
الزامواجب طبق قانون تجارتاختیاری
تعیین‌کننده وظایفقانون تجارتاستانداردهای حسابرسی و قرارداد
تخصص لازمشرایط عمومی قانونیتخصص مالی و تجربه حرفه‌ای
مخاطب گزارشسهامداران فعلیکارفرما
حق‌الزحمهسهامداران تعیین می‌کنندقرارداد
محدوده کارصحت صورت‌های مالی و اطلاعات مدیرانصورت‌های مالی و موضوعات تعیین‌شده در قرارداد

بازرس قانونی

شخصی که مجمع عمومی عادی شرکت سهامی طبق قانون تجارت هر سال او را برای رسیدگی به امور شرکت انتخاب می‌کند.

ماده ۱۴۴ لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت: «مجمع عمومی عادی در هر سال یک یا چند بازرس انتخاب می‌کند تا بر طبق این قانون به وظایف خود عمل کنند.»

هدف
اظهارنظر درباره صحت صورت دارایی، صورت‌حساب دوره عملکرد، سود و زیان و اطلاعاتی که مدیران به مجمع ارائه می‌کنند.
پرداخت‌کننده
حق‌الزحمه توسط سهامداران در مجمع عمومی تعیین می‌شود.
مخاطب گزارش
سهامداران شرکت (مجمع عمومی).
استاندارد
وظایف توسط قانون تجارت تعیین می‌شود؛ داشتن دانش تخصصی مالی برای خود بازرس الزامی نیست.

حسابرسی صورت‌های مالی

رسیدگی استاندارد به صورت‌های مالی توسط مؤسسه حسابرسی برای اظهارنظر درباره میزان تطابق آن‌ها با استانداردها.

استانداردهای حسابرسی و آیین اخلاق و رفتار حرفه‌ای جامعه حسابداران رسمی ایران.

هدف
ارزیابی انتقادی صورت‌های مالی و ارائه نظر بی‌طرفانه درباره میزان تطابق آن‌ها با استانداردها.
پرداخت‌کننده
کارفرمایی که قرارداد حسابرسی را امضا کرده است.
مخاطب گزارش
کارفرما (مدیران یا مالکان شرکت).
استاندارد
استانداردهای پذیرفته‌شده حسابرسی؛ حسابرس باید تخصص مالی و تجربه کافی داشته باشد.

تفاوت‌های کلیدی

  • بازرس قانونی یک الزام قانونی است؛ انتخاب حسابرسی صورت‌های مالی اختیاری است.
  • بازرس قانونی می‌تواند از کارشناسان استفاده کند ولی خودش لزوماً متخصص مالی نیست؛ حسابرس باید تخصص مالی و تجربه داشته باشد.
  • گزارش بازرس قانونی برای سهامداران فعلی است؛ گزارش حسابرسی برای کارفرمای قرارداد.
  • اعتبار گزارش بازرس قانونی به سهامداران فعلی محدود است؛ گزارش حسابرسی می‌تواند برای اشخاص خارج از شرکت هم کاربرد داشته باشد.

کدام برای شما مناسب است؟

  • شرکت سهامی که مجمع عمومی برگزار می‌کند

    انتخاب بازرس قانونی الزامی است

  • مدیر می‌خواهد بداند صورت‌های مالی واقعی است یا نه

    حسابرسی صورت‌های مالی

  • ارائه گزارش به بانک یا سرمایه‌گذار بیرونی

    حسابرسی صورت‌های مالی

اصطلاحات مرتبط

منابع

پرسش‌های متداول

آیا بازرس قانونی می‌تواند همان حسابرس مستقل باشد؟
بازرس قانونی و حسابرس مستقل دو سمت متفاوت‌اند. ارائه خدمات همزمان حسابرسی داخلی به شرکت اصلی و انجام حسابرسی مستقل و بازرس قانونی شرکت‌های فرعی آن، جامعه حسابداران رسمی ایران مغایر با آیین اخلاق حرفه‌ای می‌داند.
آیا داشتن بازرس قانونی برای تمام شرکت‌ها الزامی است؟
الزام بازرس قانونی در مالکیت شرکت‌های سهامی است. در شرکت‌های دیگر، انتخاب حسابرس مستقل اختیاری است.